სოტკილავების, ანუ იგივე ჩარკვიანების ძირი და საგვარეულო კოშკი ლატალშია. სვანეთში ძირითადად ყოველთვის იბრძოდა ბატონობისთვის ჩარკვიანებისა და დადეშქელიანების თავადური გვარები, მაგრამ ჩარკვიანები სხვა ადგილებშიც იყვნენ დასახლებული. როდესაც თავისუფალი სვანეთის მოსახლეობა აუჯანყდა თავადაზნაურობას, მრავალი გვარის წარმომადგენლები და მათ შორის ჩარკვიანების ნაწილი გადმოვიდნენ ლეჩხუმში, სავარაუდოდ ამ დროს გადმოვიდა სოტკილავების წინაპარი ჩარკვიანიც ლეჩხუმში. ჩარკვიანების გვარი დასახლდა სოფელ წიფერჩში, საიდანაც შემდეგ სხვადასხვა სოფლებში გადასულან.

 სოტკილავების გვარის პირველი ეთნარქი გახლდათ ლეჩხუმელი ჩარკვიანი - ეს ის დროა, როდესაც რუსეთი ღიად შემოდის კავკასიაში (XIX საუკუნე) და თავს ესხმის დასავლეთ საქართველოს. ამ პერიოდში რუსეთმა ლეჩხუმი ჩამოართვა სადადიანოს და გადასცა იმერეთის სამეფო კარს. ამის ფონზე ლეჩხუმში ყალიბდება სხვადასხვა ორიენტაციის მქონე ჯგუფები: ერთნი,რომელნიც თანახმა არიან, რომ ლეჩხუმი გადაეცეს იმერეთის სამეფოს, ხოლო მეორენი ამის წინააღმდეგნი არიან. სოტკილავების წინაპარმა ჩარკვიანმა მოკლა შოთა ანდრიას ძე სოტკილავარუსეთის მიერ დანიშნული კაცი, რომელიც ინიციატორი იყო ლეჩხუმის იმერეთის სამეფოსათვის გადაცემის. ინიციატორის გვარი ცნობილი არ არის, რადგან ჩარკვიანი ერიდებოდა საგვარეულო სისხლის აღების წესს გვარის მომავალ მემკვიდრეებში. როგორც ჩანს, ამ ჩარკვიანს დიდი წოდების ადამიანი ჰყავს მოკლული, რის გამოც მას არ დაედგომებოდა ლეჩხუმში და იძულებული გახდა შავიზღვისპირეთში ჩამოსულიყო. ამ პერიოდში რუსეთი უტევს აფხაზეთს. აფხაზეთში შარვაშიძეების გვარი ჯერ კიდევ არის გაბატონებული. ძლიერია სადადიანოს კარიც. ასეთ ვითარებაში, მიუხედავად იმისა, რომ ლევან V დადიანმა აკრძალა ტყვეთა სყიდვა, ეს ჭირი ისევ იჩენს თავს და შავიზღვისპირეთში ახლადჩამოსული ჩარკვიანი ამ სენის მსხვერპლი ხდება. იგი ყურსალებმა (მეგრულად - შავი საქმის მკეთებლებმა) დაიჭირეს, ანაკლიაში გაყიდეს და თურქეთში სტამბოლის ბაზარზე გაგზავნეს, სადაც ერთ-ერთმა შეძლებულმა თურქმა სულთანმა იყიდა ის და ერთი ქართველი ბიჭი, სახელად ქორთუ. ჩარკვიანმა და ქორთუმ ერთმანეთს ძმობა შეჰფიცეს და პირობა დადეს, რომ ამ სულთნის კარზე ისე ერთგულად ემსახურათ, რომ მისი ნდობა მოეპოვებინათ, რომელიც მისცემდა ტყვეობიდან თავის დახსნის საშუალებას. ტყვეობაში და რთულ ვითარებაში ჩარკვიანმა და ქორთუმ შეძლეს სულთნის ნდობის მოპოვება. სულთანი მათ იმდენად ენდობოდა, რომ პასპორტიც კი მოიპოვეს და სავაჭროდ გენუაში და ვენეციაში დაცურავდნენ სავაჭრო ფაქტორიებთან მოლაპარაკებაზე. ერთ მშვენიერ დღეს ქორთუმ და ჩარკვიანმა სავაჭრო გემი გაიტაცეს და გეზი ევროპის ნაცვლად საქართველოსკენ აიღეს. გზად მრავალი წინააღმდეგობის მიუხედავად მათ სანუკვარი სურვილი აისრულეს და საქართველოს საზღვრამდე მიაღწიეს.

 საქართველოში ჩამოსვლისას მათ ერთმანეთს ისევ ძმობა შეჰფიცეს. ქორთუ აღმოსავლეთ საქართველოში წავიდა, ხოლო ჩარკვიანმა კი ქალაქ ზუგდიდისკენ გასწია, როგორც დასავლეთ საქართველოს კულტურისა და ვაჭრობის ცენტრში. აქ, მაცხოვრის კარის ეკლესიაში, ჩარკვიანი მღვდელს ეახლა, თქვა აღსარება და მოყვა ყველაფერი, რაც ამ ხნის განმავლობაში გამოიარა. მან მღვდლისგან კურთხევა მიიღო, რათა დასახლებულიყო ზუგდიდში, ოღონდ ახალი და არა ჩარკვიანის გვარით. სოტკილა მომდინარეობს წინადადებისგან - „სოთ კილერ ქორდუა“, ანუ სადაც დაკეტილი იყო ჩემი გზა და კვალი, გავხსენი და მაინც დავბრუნდი სამშობლოშიო ვა კი მეგრული ენისათვის დამახასიათებელი დაბოლოებაა. საბოლოოდ კი ჩარკვიანი იძულებული გახდა თავისი გვარი შეეცვალა და მისი ახალი გვარი გახდა სოტკილავა. მან ზუგდიდში შეირთო თავადი ასათიანის ქალი და მშვიდობიანად ცხოვრობდა გარკვეული ხანი.

გვარის ისტორიული ნარკვევის ზეპირსიტყვიერად გადმოცემის ავტორი ალექსანდრე სოტკილავა (1898-1979)

 

ოპერის მომღერალი ზურაბ სოტკილავა სტუდენტობისას პრაქტიკაზე დონბასშიფოტოზე ოპერის მომღერალი ზურაბ სოტკილავა სტუდენტობისას პრაქტიკაზე დონბასში



გეგიძე

 აზნაურული გვარი გურიაში. მაჭუტაძეების აზნაურები. კ. ბოროზდინი სამეგრელოში“ საინტერესო ცნობას გვაწვდის გეგიძეების შესახებ“. იმერეთის მეფე სოლომონი გურიის მოსაზღვრე სოფ. საჯავახოში მისულა. თავადი მაჭუტაძე გაქანებულა მეფესთან თაყვანისსაცემად. მეფე მეტისმეტად მოფერებია და საჩუქრად რაიონში ...

ჩოფიკაშვილი ყაზბეგი

 წარსულში ხევი იყოფოდა ოთხ სამოურავოდ, რომელთაც მოურავები განაგებდნენ. მათგან დაწინაურებულა ყაზბეგ ჩოფიკაშვილი, ასეთ დაწინაურებას ხელს უწყობდა მისი სამოურავოს პოლიტიკურ–ეკონომიკური და სტრატეგიულ–გეოგრაფიული მნიშვნელობა. ყაზბეგ ჩოფიკაშვილის განგებლობაში შედიოდა ხევის ყველაზე მნიშვნელოვანი ...

ჩიჯავაძეთა სათავადო

 ჩიჯავაძეთა გვარი მეგრული წარმოშობისა უნდა იყოს. იგი ჩიჩუათა საგვარეულოს ერთ–ერთ შტოს უნდა წარმოადგენდეს. ჩიჩუას გაჩიჯავაძება, ალბათ, მისი საცხოვრისი ადგილის გადანაცვლებასთანაა დაკავშირებული. ჩიჩუას ქართული გაფორმება უნდა იყოს ჩიჯავაძე. ამ მხრივ საინტერესოა, რომ გრიგოლ კათალიკოსის 1733 წლის ...

ჩინჩალაძე

 აზნაურული გვარი იმერეთსა და ქართლში. იმათი წინაპარნი არიან იმერეთიდან მოსრულნი დროსა განყრისასა სამსა სამეფოდ. ადგილით ჩინჩალად წოდებულისა რომლისა ან იმერელნი უწოდებენ ადგილსა ამას ჩინჩალაძისეულსა და არიან ესენიცა ცნობილ აზნაურად დროსა მეფისა ვახტანგისასა და ტრაქტატტსა შინა მოხსენიებულ. ...

ანთაძე

 აზნაურთა გვარი საქართველოში (გურია). შეტანილები არიან რუსეთის იმპერიის „ხავერდოვან წიგნში“ (გვ.12). გურიის სამთავრო კარზე ფლობდნენ მეღვინეთუხუცესის სახელს. აი რას წერს ამის შესახებ თედო სახოკია: გურიელს ერთი მეღვინეთუხუცესი ჰყოლია გვარად ანთაძე, კაცი მეტად დახელოვნებული ღვინის ღირსების ...

იაშვილი

 ყველაზე ადრინდელი ცნობა იაშვილთა საგვარეულოს შესახებ დაცულია კოტრიძეთა 1432 წლის სასისხლო სიგელში. ხოლო შერაზადაშვილთა 1484–1510 წლების სასისხლო სიგელში მეფის „დარბაისელთა“ შორის პირველ ადგილზე იხსენიება ვარდან იაშვილი.

 იაშვილთა სათავადოს ჩამოყალიბება სავარაუდოა XV ს. მიწურულს. XVII ს. ...

შარაშიძე

აზნაური შარაშიძეები. - „ჩვენი წინაპრები აფხაზები ყოფილან, რომლებიც წინად შერვაშიძის გვარს ატარებდნენ და ერთ–ერთ შერვაშიძეს ძველ დროში კაცი შემოკვდომია, რის გამოც ის იძულებული ყოფილა, გამოქცეულიყო აფხაზეთიდან. მას სოხუმში გაუცვნია ვიღაცა დოლიძე, რომლის რჩევითაც ის წამოსულა გურიაში და სოფელ ...

გუნცაძე

 იმერეთის აზნაურული გვარი, „მთისძირელ აზნაურს გუნცაძეს სტუმრად სწვევი გურული აზნაური ჟღენტი. სტუმარ–მასპინძლები ერთმანეთს დოღში შეჯიბრებიან. მარულის შემდეგ სტუმარს საბალახოდ გაშვებული ცხენი დაკარგვია. მის ძებნაში მთელი სოფელი ჩართულა, ბოლოს იპოვეს და მიჰგვარეს პატრონს, როგორ იპოვეო უკითხავს ...

ლარაძე

 აზნაურული გვარი საქართველოში. ცნობილი საზოგადო მოღვაწენი, განსაკუთრებით გამოირჩევა პეტრე ლარაძე. ცნობილი მწერალი, ალექსანდრე ბატონიშვილის აღმზრდელი. გიორგი ლარაძე თბილისის ხარების ეკლესიის დეკანოზი. თეიმურაზ მეორესთან დაახლოებული პირი. 1590 წლის სვიმონ მეფის ბრძანებით მეკობრეების მძებნელებად ...

ამირეჯიბები

 ერთ-ერთი ძლიერი და გავლენიანი გვარი ამირეჯიბები (ამირაჯიბები) ფეოდალური საქართველოს ქართულ ისტორიულ წყაროებში  XII-XIII ს.ს. იხსენიებიან, როგორც ცენტრალური სახელმწიფო აპარატის მოხელეები, მანდატურთ-უხუცესის თანაშემწეები, ეჯიბთა-კარისკაცების უფროსები, სავაზიროს წევრები სათათბირო ხმით. ...

ჟორდანია

 აზნაურული გვარი სამეგრელოსა და გურიაში. სახასო აზნაურები. სამეგრელოში მამულებს ფლობდნენ ცაიშში, ცნობილია აზნაური გიორგი ჟორდანია.

 1807 წელს მამია გურიელმა ლანჩხუთის მოურავობა უბოძა აზნაურ სოსია ჟორდანიას.

 იყვნენ აგრეთვე მაჭუტაძეების აზნაურები.

ლევან ბერაია